Από τον Αλέξανδρο στη Ρώμη — εποχή του κλασικού πολιτισμού
Ο Αλέξανδρος πεθαίνει στη Βαβυλώνα σε ηλικία 32 ετών, αφήνοντας την τεράστια αυτοκρατορία του χωρίς σαφή διάδοχο. Οι στρατηγοί του, οι Διάδοχοι, αρχίζουν να μοιράζονται τα εδάφη.
Από τον Αλέξανδρο στη Ρώμη — εποχή του κλασικού πολιτισμού
Ο Αλέξανδρος πεθαίνει στη Βαβυλώνα σε ηλικία 32 ετών, αφήνοντας την τεράστια αυτοκρατορία του χωρίς σαφή διάδοχο. Οι στρατηγοί του, οι Διάδοχοι, αρχίζουν να μοιράζονται τα εδάφη.
Η Αθήνα και άλλες ελληνικές πόλεις επαναστατούν ενάντια στη μακεδονική κυριαρχία αλλά ηττώνται στη Μάχη του Κραννίου, τερματίζοντας τις ελληνικές ελπίδες για ανεξαρτησία.
Οι Διάδοχοι διαιρούν επισήμως την αυτοκρατορία του Αλεξάνδρου, με τον Αντίγονο να λαμβάνει τη Μικρά Ασία, τον Πτολεμαίο την Αίγυπτο, τον Σέλευκο τη Βαβυλώνα και τον Αντίπατρο τη Μακεδονία.
Ο Σέλευκος Α΄ Νικάτωρ ανακαταλαμβάνει τη Βαβυλώνα και ιδρύει τη Σελευκιδική Αυτοκρατορία, σηματοδοτώντας την αρχή της Σελευκιδικής Εποχής που χρησιμοποιήθηκε σε όλη τη Εγγύς Ανατολή.
Ο Κάσσανδρος δολοφονεί τον Αλέξανδρο Δ΄, τον μικρό γιο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, μαζί με τη μητέρα του Ρωξάνη, τερματίζοντας τη δυναστεία των Αργεάδων.
Ο Αντίγονος Α΄ και ο γιος του Δημήτριος Α΄ ανακηρύσσουν τον εαυτό τους βασιλείς, ακολουθούμενοι σύντομα από τον Πτολεμαίο, Σέλευκο, Λυσίμαχο και Κάσσανδρο, επισημοποιώντας τη διαίρεση σε ελληνιστικά βασίλεια.
Ο Αντίγονος ηττάται και σκοτώνεται από έναν συνασπισμό των άλλων Διαδόχων. Η αυτοκρατορία του διαιρείται, με τον Σέλευκο να παίρνει το μεγαλύτερο μέρος της Ασίας και τον Λυσίμαχο να λαμβάνει τη δυτική Μικρά Ασία.
Ο Ζήνων του Κιτίου ιδρύει τη Στωική σχολή στην Αθήνα, διδάσκοντας ότι η αρετή είναι επαρκής για την ευτυχία και ότι ο άνθρωπος πρέπει να ζει σύμφωνα με τη φύση και τον λόγο.
Ο Πτολεμαίος Α΄ ιδρύει τη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, που γίνεται το μεγαλύτερο κέντρο μάθησης του αρχαίου κόσμου, στεγάζοντας έως 700.000 πάπυρους.
Ο Πτολεμαίος Α΄ Σωτήρ παραιτείται υπέρ του γιου του Πτολεμαίου Β΄ Φιλάδελφου, που γίνεται ένας από τους πιο επιτυχημένους και πολιτισμένους ελληνιστικούς ηγέτες.
Ο Σέλευκος Α΄ δολοφονείται από τον Πτολεμαίο Κεραυνό, που καταλαμβάνει για λίγο τον μακεδονικό θρόνο πριν σκοτωθεί από εισβάλλοντες Γαλάτες.
Μεγάλες κελτικές δυνάμεις εισβάλλουν στη Μακεδονία και την Ελλάδα, νικώντας τον μακεδονικό βασιλιά Πτολεμαίο Κεραυνό, που σκοτώνεται. Οι Γαλάτες τελικά εγκαθίστανται στη Θράκη.
Ο Αντίοχος Α΄ Σωτήρ νικά τους εισβάλλοντες Γαλάτες στη 'Νίκη των Ελεφάντων', κερδίζοντας το επώνυμό του 'Σωτήρ' και εξασφαλίζοντας τα ασιατικά εδάφη των Σελευκιδών.
Η Αθήνα και η Σπάρτη, με την υποστήριξη της Πτολεμαϊκής Αιγύπτου, επαναστατούν ενάντια στη μακεδονική κυριαρχία. Ο πόλεμος τελειώνει με μακεδονική νίκη και περαιτέρω απώλεια της ελληνικής ανεξαρτησίας.
Ο Πτολεμαίος Β΄ και ο Αντίοχος Β΄ μάχονται για τον έλεγχο της Κοίλης Συρίας και της Φοινίκης. Ο πόλεμος τελειώνει χωρίς αποτέλεσμα με μικρές εδαφικές ανταλλαγές.
Γνωστός και ως Λαοδίκειος Πόλεμος, ξεσπά λόγω αμφισβητούμενης διαδοχής τόσο στην Αίγυπτο όσο και στη Συρία. Ο Πτολεμαίος Γ΄ εισβάλλει στη Συρία, φτάνοντας μέχρι τη Βαβυλώνα πριν αναγκαστεί να αποσυρθεί.
Μετά τον Τρίτο Συριακό Πόλεμο, η αντιπαλότητα μεταξύ του Σελεύκου Β΄ και του αδελφού του Αντιόχου Ιέρακος εκρήγνυται στον Πόλεμο των Αδελφών, επιτείνοντας τον κατακερματισμό της αυτοκρατορίας.
Ο Ερατοσθένης ο Κυρηναίος, βιβλιοθηκάριος στην Αλεξάνδρεια, υπολογίζει την περιφέρεια της Γης με αξιοσημείωτη ακρίβεια χρησιμοποιώντας γεωμετρία και παρατηρήσεις του ήλιου.
Ο βασιλεύς Κλεομένης Γ΄ καταλαμβάνει την μοναρχικήν εξουσίαν εις τη Σπάρτην, καταργεί τα χρέη, αναδιανέμει τη γη και αναβιοί το λυκούργειον σύνταγμα, αποκαθιστών διά βραχύ διάστημα την σπαρτιατικήν υπεροχήν εις τη Πελοπόννησον.
Ο Αντίοχος Γ΄ ο Μέγας γίνεται βασιλιάς των Σελευκιδών και αρχίζει φιλόδοξες εκστρατείες για να αποκαταστήσει την παλιά δόξα της αυτοκρατορίας, κερδίζοντας το επώνυμό του μέσω των στρατιωτικών του επιτυχιών.
Ο Πτολεμαίος Δ΄ Φιλοπάτωρ γίνεται κυβερνήτης της Αιγύπτου. Η βασιλεία του χαρακτηρίζεται από στρατιωτική νίκη στη Ράφια αλλά και από αυξανόμενη εσωτερική παρακμή και θρησκευτικές συγκρούσεις.
Η Ελληνική Συμπολιτεία υπό τον Φίλιππο Ε΄ της Μακεδονίας και τους Αχαιούς κηρύσσει πόλεμο εναντίον της Αιτωλικής Συμπολιτείας — η τελευταία μεγάλη αναμέτρηση μεταξύ των ελληνικών δυνάμεων πριν τη ρωμαϊκή επέμβαση.
Ο Πτολεμαίος Δ΄ νικά τον Αντίοχο Γ΄ κοντά στη Γάζα στον Τέταρτο Συριακό Πόλεμο, εξασφαλίζοντας προσωρινά τον έλεγχο της Αιγύπτου στην Κοίλη Συρία. Είναι μια από τις μεγαλύτερες ελληνιστικές μάχες.
Ο Αντίοχος Γ΄ νικά τις πτολεμαϊκές δυνάμεις στο Πάνιον και εξασφαλίζει την Κοίλη Συρία, ενώ η πτολεμαϊκή έκκληση προς τη Ρώμη σηματοδοτεί την αυξανόμενη ρωμαϊκή εμπλοκή στις ελληνιστικές υποθέσεις.
Η Ρώμη νικά τον Φίλιππο Ε΄ της Μακεδονίας, τερματίζοντας τη μακεδονική κυριαρχία στην Ελλάδα. Αυτή η νίκη καθιερώνει τη Ρώμη ως τη μεγάλη δύναμη στον ελληνικό κόσμο.
Ο Αντίοχος Γ΄, προσκαλεσμένος από την Αιτωλική Συμμαχία, εισβάλλει στην Ελλάδα με μικρή δύναμη. Αυτό προκαλεί πόλεμο με τη Ρώμη, τερματίζοντας την ελληνιστική ανεξαρτησία.
Οι Ρωμαίοι και οι σύμμαχοί τους νικούν αποφασιστικά τον Αντίοχο Γ΄, αναγκάζοντάς τον να αποδεχτεί μια ταπεινωτική συνθήκη ειρήνης που περιορίζει σοβαρά τη δύναμη και τα εδάφη των Σελευκιδών.
Ο Αννίβας Βάρκας, πρόσφυγας στην αυλή της Βιθυνίας, αυτοκτονεί με δηλητήριο για να μην παραδοθεί στη Ρώμη — την ίδια χρονιά που και ο μεγάλος αντίπαλός του Σκιπίων ο Αφρικανός πεθαίνει σε εθελούσια εξορία.
Ο Αντίοχος Δ΄ Επιφανής απαγορεύει τις εβραϊκές θρησκευτικές πρακτικές, βεβηλώνει τον Ναό και επιβάλλει εξελληνιστικά διατάγματα, προκαλώντας την Επανάσταση των Μακκαβαίων.
Η Ρώμη νικά τον Περσέα της Μακεδονίας, τερματίζοντας την Αντιγονιδική δυναστεία και διαλύοντας το μακεδονικό βασίλειο. Η Ελλάδα γίνεται ρωμαϊκό προτεκτοράτο.
Εβραϊκή εξέγερση ενάντια στη σελευκιδική θρησκευτική δίωξη αρχίζει υπό τον Ματταθία και τους γιους του. Αυτό οδηγεί στην ίδρυση της Ασμοναϊκής δυναστείας.
Ένας υποτιθέμενος γιος του Αντίοχου Δ΄, ο Αλέξανδρος Βάλας διεκδικεί τον σελευκιδικό θρόνο με πτολεμαϊκή υποστήριξη, οδηγώντας σε περαιτέρω δυναστική αστάθεια.
Η Ρώμη καταστρέφει την Κόρινθο και προσαρτά την Ελλάδα ως επαρχία της Αχαΐας, τερματίζοντας την ελληνική πολιτική ανεξαρτησία μετά από περισσότερο από χιλιετία.
Ο βασιλιάς Άτταλος Γ΄ της Περγάμου πεθαίνει χωρίς κληρονόμους και κληροδοτεί το βασίλειό του στη Ρώμη, δημιουργώντας τη ρωμαϊκή επαρχία της Ασίας και τερματίζοντας την Ατταλιδική δυναστεία.
Ο Ίππαρχος ο Νικαίος συνθέτει τον πρώτο ολοκληρωμένο αστρικό κατάλογο, ανακαλύπτει την προσημείωση των ισημεριών και αναπτύσσει την τριγωνομετρία, επαναστατώντας την αστρονομία.
Ο Αντίοχος Ζ΄ Σιδήτης, ο τελευταίος ισχυρός σελευκιδικός ηγέτης, σκοτώνεται πολεμώντας τους Πάρθους. Η Σελευκιδική Αυτοκρατορία καταρρέει σε εμπόλεμες φατρίες.
Ο νεαρός Μιθριδάτης ΣΤ΄ καταλαμβάνει τον θρόνο του Πόντου μετά τη δολοφονία του πατέρα του, αρχίζοντας μια βασιλεία που θα συνενώσει ελληνιστικές και ιρανικές παραδόσεις και θα προκαλέσει την ίδια τη Ρώμη.
Ο Πτολεμαίος Απίων, κυβερνήτης της Κυρηναϊκής, πεθαίνει και κληροδοτεί την επικράτειά του στη Ρώμη, επεκτείνοντας περαιτέρω τον ρωμαϊκό έλεγχο στη Βόρεια Αφρική.
Ο Μιθριδάτης ΣΤ΄ του Πόντου εισβάλλει στη Μικρά Ασία, πυροδοτώντας τον Πρώτο Μιθριδατικό Πόλεμο ενάντια στη Ρώμη. Διατάσσει τη σφαγή Ρωμαίων και Ιταλών κατοίκων.
Ο Ρωμαίος δικτάτορας Σύλλας επεμβαίνει στην αιγυπτιακή διαδοχή, εγκαθιστώντας τον Πτολεμαίο ΙΑ΄ Αλέξανδρο Β΄, που βασιλεύει για λίγο πριν δολοφονηθεί από τους Αλεξανδρινούς.
Ο Λούκουλλος νικά τον Τιγράνη Β΄ της Αρμενίας, σύμμαχο του Μιθριδάτη. Αυτή η νίκη αποδυναμώνει τον αντιρωμαϊκό συνασπισμό στην Ανατολή.
Ο Πομπήιος ο Μέγας καταλαμβάνει την Ιερουσαλήμ, τερματίζοντας την Ασμοναϊκή ανεξαρτησία και κάνοντας τη Ιουδαία ρωμαϊκό κράτος-πελάτη. Η Σελευκιδική Αυτοκρατορία διαλύεται επίσημα.
Ο Πτολεμαίος ΙΒ΄ Αυλητής αποκαθίσταται στον αιγυπτιακό θρόνο με ρωμαϊκή στρατιωτική υποστήριξη μετά την ανατροπή του, αυξάνοντας τη ρωμαϊκή επιρροή στην Αίγυπτο.
Η Κλεοπάτρα Ζ΄ γίνεται συγκυβερνήτης με τον αδελφό της Πτολεμαίο ΙΓ΄. Θα γίνει η τελευταία ενεργή κυβερνήτης της Πτολεμαϊκής δυναστείας και μία από τις πιο διάσημες φιγούρες της ιστορίας.
Ο Ιούλιος Καίσαρας ακολουθεί τον Πομπήιο στην Αίγυπτο, όπου ο Πομπήιος δολοφονείται. Ο Καίσαρας εμπλέκεται στην αιγυπτιακή πολιτική και συναντά την Κλεοπάτρα.
Ο Καίσαρας νικά τις δυνάμεις του Πτολεμαίου ΙΓ΄ στη Μάχη του Νείλου. Η Κλεοπάτρα αποκαθίσταται στον θρόνο με τον αδελφό της Πτολεμαίο ΙΔ΄.
Ο Ιούλιος Καίσαρας δολοφονείται στη Ρώμη. Η Κλεοπάτρα, που ήταν στη Ρώμη με τον γιο τους Καίσαρωνα, επιστρέφει στην Αίγυπτο για να εξασφαλίσει τη θέση της.
Οι δυνάμεις του Οκταβιανού νικούν τον Μάρκο Αντώνιο και την Κλεοπάτρα στη ναυμαχία της Ακτίου. Αυτό σηματοδοτεί το τέλος της ελληνιστικής περιόδου και την αρχή της ρωμαϊκής κυριαρχίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μετά την ήττα στην Ακτίο, ο Μάρκος Αντώνιος και η Κλεοπάτρα αυτοκτονούν στην Αλεξάνδρεια. Η Αίγυπτος γίνεται ρωμαϊκή επαρχία, τερματίζοντας το τελευταίο ελληνιστικό βασίλειο.