Χίλια χρόνια ρωμαϊκής δόξας από τον Βόσπορο — μια χρονογραμμή του Βυζαντίου από τα εγκαίνια της Κωνσταντινούπολης το 330 μ.Χ. μέχρι την Άλωση της Πόλης το 1453. Μετακινηθείτε ανάμεσα στους αιώνες για να διαβάσετε τα σημαντικότερα γεγονότα κάθε χρονιάς.
Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Μέγας εγκαινιάζει την Νέα Ρώμη στον Βόσπορο στις 11 Μαΐου, μετατρέποντας την ελληνική πόλη Βυζάντιο στην νέα πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Χίλια χρόνια ρωμαϊκής δόξας από τον Βόσπορο — μια χρονογραμμή του Βυζαντίου από τα εγκαίνια της Κωνσταντινούπολης το 330 μ.Χ. μέχρι την Άλωση της Πόλης το 1453. Μετακινηθείτε ανάμεσα στους αιώνες για να διαβάσετε τα σημαντικότερα γεγονότα κάθε χρονιάς.
Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Μέγας εγκαινιάζει την Νέα Ρώμη στον Βόσπορο στις 11 Μαΐου, μετατρέποντας την ελληνική πόλη Βυζάντιο στην νέα πρωτεύουσα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Ο Κωνσταντίνος βαπτίζεται στο κρεβάτι του θανάτου του και πεθαίνει κοντά στη Νικομήδεια, αφήνοντας την αυτοκρατορία χωρισμένη ανάμεσα στους τρεις υιούς του.
Ο Ιουλιανός επιχειρεί την αναβίωση του κλασικού ειδωλολατρικού θρησκεύματος και της ελληνικής παιδείας, αναιρώντας την χριστιανοποίηση του κράτους.
Ο αυτοκράτορας Ουάλης σκοτώνεται από τους Γότθους· μια καταστροφική ήττα που σηματοδοτεί την αρχή της εγκατάστασης βαρβάρων μέσα στην αυτοκρατορία.
Η δεύτερη οικουμενική σύνοδος επιβεβαιώνει το Νικαϊκό Σύμβολο και ανυψώνει το θρόνο της Κωνσταντινούπολης σε δεύτερη θέση μετά τη Ρώμη.
Με το θάνατο του Θεοδοσίου Α΄, η αυτοκρατορία διαιρείται ανάμεσα στους γιούς του Αρκάδιο (Ανατολή) και Ονώριο (Δύση)· η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ξεκινά την ανεξάρτητη διαδρομή της.
Ο γοτθικός στρατηγός Γαΐνας κυριαρχεί για λίγο χρόνο στην Κωνσταντινούπολη πριν να ηττηθεί, αναδεικνύοντας την εξάρτηση της αυτοκρατορίας από βάρβαρα στρατεύματα.
Ο Αλάριχος και οι Βησίγοτθοι λεηλατούν τη Ρώμη, προκαλώντας σοκ σε όλο τον ρωμαϊκό κόσμο. Ο αυτοκράτορας Ονώριος παραμένει στη Ραβέννα ενώ ο Στιλίχων προσπαθεί να αποτρέψει την κρίση.
Ο Θεοδόσιος Β΄ ιδρύει το Πανδιδακτήριον, το πρώτο ίδρυμα ανώτατης εκπαίδευσης στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, εστιάζοντας στην ελληνική φιλοσοφία και νομολογία.
Η Τρίτη Οικουμενική Σύνοδος καταδικάζει τον Νεστόριον και ανακηρύσσει την Παρθένον Μαρίαν Θεοτόκον — με τίμημα την απόσχισιν της Εκκλησίας της Περσίας και την σπορά μεταγενεστέρου χριστολογικού σχίσματος.
Ο Θεοδόσιος Β΄ εκδίδει μια ολοκληρωμένη συλλογή αυτοκρατορικών διαταγμάτων από τον Κωνσταντίνο — ο πρώτος σημαντικός χριστιανικός κώδικας ρωμαϊκού νόμου.
Ο Γιζέριχος και οι Βάνδαλοι αυτού καταλαμβάνουν αιφνιδιαστικώς την Καρχηδόνα, στερών την αυτοκρατορίαν της πλουσιωτέρας αφρικανικής επαρχίας της και του σιτοβολώνος ο οποίος έτρεφε την Ρώμην επί έξι αιώνας.
Ένας τεράστιος σεισμός προκαλεί ζημιές στα τείχη της Κωνσταντινούπολης, τα οποία επανοικοδομούνται βιασμένα υπό την επίβλεψη του Επάρχου Κύρου πριν από την εισβολή του Αττίλα στα Βαλκάνια.
Η τέταρτη οικουμενική σύνοδος ορίζει τις δύο φύσεις του Χριστού και αναφλέγει αιώνες θεολογικής διαμάχης με τις Μιαφυσιτικές εκκλησίες της Αιγύπτου, Συρίας και Αρμενίας.
Ρωμαϊκές και βησίγοτθικές δυνάμεις υπό τον Φλάβιο Αέτιο σταματούν την προέλαση του Αττίλα στη Γαλλία, αν και οι Ούννοι παραμένουν απειλή για την Ανατολική Αυτοκρατορία.
Η Ούνικη Αυτοκρατορία κατακερματίζεται μετά το θάνατο του Αττίλα, εξουδετερώνοντας τον άμεσο κίνδυνο για την Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία.
Ο Οδόακρος καθαιρεί τον Ρωμύλο Αύγουστο· ο αυτοκράτορας Ζήνων στην Κωνσταντινούπολη γίνεται ο μόνος ρωμαϊκός αυτοκράτορας θεωρητικά, ενώ στην πράξη η Δύση μεταβιβάζεται σε βάρβαρους βασιλείς.
Ο Καβάδης Α΄ επιτίθεται κατά του ανατολικού μετώπου και αλώνει την Άμιδαν, εγκαινιάζων τον πρώτον μεγάλον πόλεμον μεταξύ Ρώμης και Σασανιδικής Περσίας μετά παρέλευσιν ενός σχεδόν αιώνος και ωθών τον Αναστάσιον να οχυρώση τα Δάρα ως νέον ρωμαϊκόν προπύργιον εν τη Μεσοποταμία.
Ο Ιουστινιανός και η Θεοδώρα ξεκινούν μια βασιλεία που χαρακτηρίζεται από νομική μεταρρύθμιση, μνημειακές κατασκευές και την προσπάθεια αποκατάστασης της Ρωμαϊκής Μεσογείου.
Μια εξέγερση των ιπποδρόμων φατριών σχεδόν ανατρέπει τον Ιουστινιανό· η αποφασιστικότητα της Θεοδώρας και τα στρατεύματα του Βελισαρίου σώζουν τον θρόνο. Μεγάλο μέρος της Κωνσταντινούπολης καίγεται.
Η Μεγάλη Εκκλησία που σχεδίασαν ο Ανθέμιος της Τράλλης και ο Ισίδωρος της Μιλήτου εγκαινιάζεται. Λέγεται ότι ο Ιουστινιανός ανέφωνε: «Σολομών, σε υπερέβην!»
Η πρώτη καταγεγραμμένη πανδημία σαρώνει την Κωνσταντινούπολη και τη Μεσόγειο, σκοτώνοντας εκατομμύρια ανθρώπους και αποδυναμώνοντας την οικονομία και στρατιωτικές δυνάμεις της αυτοκρατορίας.
Η επιδραστική Αντωνίνα, σύζυγος του μεγάλου στρατηγού Βελισαρίου, πεθαίνει. Τα πολιτικά της δίχτυα ήταν κρίσιμα στην αυλική πολιτική κατά την ανάκτηση.
Με το Πραγματικό Διάταγμα ο Ιουστινιανός αναοργανώνει την ανακτηθείσα Ιταλία· η Αφρική, η Ιταλία και μέρη της Ισπανίας επανέρχονται υπό ρωμαϊκή κυριαρχία.
Πλέοντας από την Αφρική, ο Ηράκλειος ανατρέπει τον τύραννο Φώκα και κληρονομεί μια αυτοκρατορία που πολιορκείται από τους Σασανίδες Πέρσες και τους Άβαρες.
Η συνδυασμένη επίθεση των Αβάρων και Σασανιδών στην πρωτεύουσα αποτυγχάνει. Η νίκη αποδίδεται στη Θεοτόκο, προστάτιδα της Πόλης.
Τα αραβικά στρατεύματα συντρίβουν τους Ρωμαίους στη Συρία· εντός μιας δεκαετίας η Συρία, Παλαιστίνη, Αίγυπτος και Μεσοποταμία χάνονται στο νέο Χαλιφάτο.
Ο Ηράκλειος πεθαίνει μετά από μια καταστροφική βασιλεία που είδε την απώλεια της Συρίας, Παλαιστίνης και Αιγύπτου στο Χαλιφάτο. Οι γιοι του Κωνσταντίνος Γ΄ και Ηρακλωνάς κυβερνούν για λίγο μαζί.
Η αραβική κατάληψη της Αιγύπτου ολοκληρώνεται με την κατάληψη της Αλεξάνδρειας, τερματίζοντας πάνω από 600 χρόνια ρωμαϊκής κυριαρχίας στην επαρχία.
Αυτοκρατορικός στόλος υπό τον ίδιον τον Κώνσταντα Β΄ εξολοθρεύεται έξωθεν της λυκιακής ακτής υπό του νέου αραβικού ναυτικού του Μωαβία, τερματίζων την ρωμαϊκήν ναυτικήν υπεροχήν εις την ανατολικήν Μεσόγειον.
Ο Κωνστάντιος Β΄, που είχε μεταφέρει την αυλή στη Συρακούσα και επιχείρησε να κεντρικοποιήσει τον έλεγχο στη Δύση, δολοφονείται στο μπάνιό του. Ο Κωνσταντίνος Δ΄ τον διαδέχεται.
Η πενταετής αραβική πολιορκία σπάει με τη χρήση του υγρού πυρ από τους Βυζαντινούς και την άφιξη βουλγαρικών συμμάχων. Η επέκταση του Χαλιφάτου σταματά προσωρινά.
Η Έκτη Οικουμενική Σύνοδος, συγκληθείσα υπό του Κωνσταντίνου Δ΄, καταδικάζει τον Μονοθελητισμόν και διακηρύσσει δύο φυσικά θελήματα εν Χριστώ — τερματίζουσα την μακράν χριστολογικήν διαμάχην ήτις είχε διαιρέσει την αυτοκρατορίαν από των ημερών του Ηρακλείου.
Το Εξαρχάτο της Αφρικής πέφτει στους Αράβους, τερματίζοντας την βυζαντινή παρουσία στη Βόρεια Αφρική δυτικά της Αιγύπτου και αναγκάζοντας την αυτοκρατορία να στηριχθεί στο ναυτικό εμπόριο.
Ο Λέων ο Ισαύρης αναλαμβάνει τον θρόνο και, με τη βοήθεια του υγρού πυρ, σπάει τη μεγάλη πολιορκία των Ομαϊάδων της Κωνσταντινούπολης το 718 — σημείο καμπής για την Ευρώπη.
Ο Λέων Γ΄ διατάζει την αφαίρεση ιερών εικόνων, ανάβοντας πάνω από έναν αιώνα θρησκευτικής και πολιτικής σύγκρουσης.
Ο Λέων Γ΄ συγκαλεί σύνοδο που δηλώνει τις εικόνες ως μορφή ειδωλολατρείας, αρχίζοντας την συστηματική αφαίρεση θρησκευτικών εικόνων σε όλη την αυτοκρατορία.
Ο κύριος εικονοδουλικός μάρτυρας εκτελείται για αντίσταση στην εικονοκλασία, γίνοντας σύμβολο αντίστασης στη θρησκευτική πολιτική της αυτοκρατορίας.
Ο εννέα ετών Κωνσταντίνος Στ΄ γίνεται αυτοκράτορας υπό την επιμέλεια της μητέρας του Ειρήνης, η οποία τελικά θα τον ανατρέψει.
Η αυτοκράτειρα Ειρήνη συγκαλεί την έβδομη οικουμενική σύνοδο, που αποκαθιστά τον σεβασμό των εικόνων.
Η αυτοκράτειρα Θεοδώρα αποκαθιστά οριστικά τις εικόνες. Η εορτή εξακολουθεί να γιορτάζεται την πρώτη Κυριακή της Σαρακοστής.
Η πρώτη καταγεγραμμένη επίθεση των Ρούς στην Κωνσταντινούπολη αποτρέπεται, σημαδεύοντας την αρχή των βυζαντινών-ρουσικών σχέσεων που θα διαμορφώσουν την ανατολική ευρωπαϊκή ιστορία.
Οι αδελφοί από τη Θεσσαλονίκη ξεκινούν την αποστολή τους στους Σλάβους, δημιουργώντας το γλαγολιτικό αλφάβητο και μεταφράζοντας τη λειτουργία στη σλαβική.
Ο αυτοκράτορας Μιχαήλ Γ΄ και ο Πετρωνάς νικούν αποφασιστικά τις αββασίδες δυνάμεις, τερματίζοντας την αραβική απειλή στη Μικρά Ασία και αρχίζοντας την βυζαντινή αναγέννηση.
Ο Βασίλειος ο Μακεδόνας ιδρύει τη δυναστεία που θα προεδρεύσει την χρυσή εποχή του Βυζαντίου.
Ο Βουλγαροκτόνος αρχίζει μια μεγάλη βασιλεία που θα φέρει το Βυζάντιο στο μεγαλύτερο εύρος του από τον Ιουστινιανό.
Ο Βλαδίμηρ του Κιέβου παντρεύεται την Άννα Πορφυρογέννητη και αποδέχεται την Ορθόδοξη Χριστιανότητα, εισάγοντας τους Ρούς στη βυζαντινή κοινοπολιτεία.
Ο στρατηγός Βάρδας Φωκάς επαναστατεί κατά του Βασιλείου Β΄ αλλά ηττάται στη μάχη του Αβύδου, εξασφαλίζοντας την απόλυτη εξουσία του Βασιλείου.
Ο Βασίλειος Β΄ ξεκινά ετήσιες εκστρατείες κατά της Βουλγαρίας, συστηματικά καταστρέφοντας την βουλγαρική αντίσταση και κερδίζοντας το μελλοντικό του επίθετο.
Ο Βασίλειος Β΄ εξοντώνει τον βουλγαρικό στρατό· οι επιζώντες αιχμάλωτοι τυφλώνονται, του δίνοντας το επίθετο του Βουλγαροκτόνου.
Η αυτοκρατορία εκτείνεται από τον Δούναβη έως τη Συρία και από την Ιταλία έως τον Καύκασο· την κορυφή της μεσαιωνικής βυζαντινής ισχύος.
Αμοιβαίες αφορισμοί ανάμεσα στον Καρδινάλιο Ουμβέρτο και τον Πατριάρχη Μιχαήλ Κηρουλάριο επισημοποιούν το σχίσμα ανάμεσα στη Λατινική και ελληνική Χριστιανότητα.
Ο Κωνσταντίνος Ι΄ πεθαίνει, αφήνοντας την αυτοκρατορία στους νεαρούς γιούς του υπό την επιμέλεια της αυτοκράτειρας Ευδοκίας Μακρεμβολίτισσας, που σύντομα παντρεύεται τον Ρωμανό Δ΄ Διογένη.
Ο αυτοκράτορας Ρωμανός Δ΄ ηττάται και αιχμαλωτίζεται από τους Σελτζούκους Τούρκους, ανοίγοντας τη Μικρά Ασία — τη δημογραφική καρδιά της αυτοκρατορίας — στην τουρκική εγκατάσταση.
Το τελευταίο βυζαντινό φρούριο στην Ιταλία πέφτει στους Νορμανδούς, τερματίζοντας πέντε αιώνες ρωμαϊκής κυριαρχίας στη χερσόνησο.
Ο Αλέξιος ξεκινά την Κομνηνειακή αναγέννηση, μεταρρυθμίζοντας το στρατό, τα νομίσματα και την αριστοκρατία.
Η έκκληση του Αλέξιου για δυτικούς μισθοφόρους προκαλεί την πρόσκληση του Ουρβανού Β΄ στη Κλερμόν· λατινικά στρατεύματα πορεύονται ανατολικά.
Ο Αλέξιος Α΄ αναγκάζει τον Βοημόντο της Αντιόχειας να αναγνωρίσει τη βυζαντινή υπερκυριαρχία στα κράτη των Σταυροφόρων, αν και η συνθήκη δεν εφαρμόζεται ποτέ πλήρως.
Ο Ιωάννης Β΄, γνωστός ως «ο Καλός», ξεκινά μια βασιλεία που χαρακτηρίζεται από στρατιωτικές νίκες, ευσέβεια και προσπάθειες αποκατάστασης της βυζαντινής εξουσίας στη Μικρά Ασία.
Ο Μανουήλ προεδρεύει μιας λαμπρής, κοσμοπολίτιστης αυλής, ισορροπώντας τα κράτη των Σταυροφόρων, το Σουλτανάτο της Ρούμ και τη Δύση.
Το στρατό του Μανουήλ χτυπάται σκληρά από τους Σελτζούκους σε ένα ορεινό πέρασμα της Φρυγίας· οι ελπίδες του Βυζαντίου για ανάκτηση του ανατολικού οροπεδίου αποδυναμώνονται.
Ο Μανουήλ πεθαίνει, αφήνοντας τον 11χρονο γιό του Αλέξιο Β΄ υπό την επιμέλεια της αυτοκράτειρας Μαρίας της Αντιόχειας, οδηγώντας σε πολιτική αστάθεια.
Ο Γουλιέλμος Β΄ της Σικελίας καταλαμβάνει και λεηλατεί τη Θεσσαλονίκη, τη δεύτερη πόλη της αυτοκρατορίας, αποκαλύπτοντας στρατιωτική αδυναμία υπό τους Κομνηνούς.
Ο Ισαάκιος Β΄ ανατρέπει και σκοτώνει τον τύραννο Ανδρόνικο Α΄ Κομνηνό, αρχίζοντας τη μη ικανή δυναστεία των Αγγέλων.
Οι Βούλγαροι υπό τον Τσάρ Κάλογιαν ηττούν το βυζαντινό στρατό, ιδρύοντας τη Δεύτερη Βουλγαρική Αυτοκρατορία ως μεγάλη απειλή.
Η Τέταρτη Σταυροφορία επιτίθεται και λεηλατεί την πρωτεύουσα. Η αυτοκρατορία κατακερματίζεται σε λατινικά και ελληνικά διάδοχα κράτη — Νικαία, Ήπειρος και Τραπεζούντα.
Ο Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος αποκαθιστά την αυτοκρατορία στην πρωτεύουσα, αλλά ως ένα μικρό, φτωχό σκιάχτρο του παρελθόντος.
Η βυζαντινή διπλωματία και το χρυσό βοηθούν να ανάψουν την εξέγερση που καταστρέφει τα σχέδια του Κάρολου της Ανιού για ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης.
Ο Οσμάν Α΄ δηλώνει ανεξαρτησία από το Σελτζούκιο Σουλτανάτο της Ρούμ, ιδρύοντας το Οθωμανικό κράτος που θα κατακτήσει τελικά την Κωνσταντινούπολη.
Οι Καταλανοί μισθοφόροι, που προσλήφθηκαν από τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο Β΄, στρέφονται κατά των εργοδοτών τους και λεηλατούν τη Θράκη και τη Μακεδονία.
Οι Οθωμανοί καταλαμβάνουν τη Βούρσα, κάνοντάς την την πρώτη τους πρωτεύουσα και αποκτώντας ένα προγεφύρωμα στη βορειοδυτική Μικρά Ασία.
Ο θάνατος του Ανδρονίκου Γ΄ προκαλεί έναν καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο ανάμεσα στον Ιωάννη Στ΄ Καντακουζηνό και την αντιβασιλεία του Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου.
Ο σεισμός στην Καλλίπολη επιτρέπει στους Οθωμανούς να καταλάβουν το πρώτο τους ευρωπαϊκό προγεφύρωμα· ο βρόχος αρχίζει να σφίγγεται γύρω από την πρωτεύουσα.
Ένα σταυροφορικό στρατό υπό τον Σίγισμουνδο της Ουγγαρίας εξολοθρεύεται από τον Μπαγιαζήτ Α΄, τερματίζοντας τις ελπίδες ανακούφισης της βυζαντινής πίεσης.
Ο Μουράτ Β΄ πολιορκεί την Κωνσταντινούπολη αλλά αποχωρεί μετά την εμφάνιση της θρυλικής προφητείας του «Τελευταίου Αυτοκράτορα».
Ο αυτοκράτορας Ιωάννης Η΄ συμφωνεί σε ένωση των Εκκλησιών με αντάλλαγμα δυτική βοήθεια. Η ένωση απορρίπτεται πικρά από τους περισσότερους Ορθόδοξους πιστούς.
Στις 29 Μαΐου, μετά από 53 ημέρες πολιορκίας, ο σουλτάνος Μεχμέτ Β΄ διαρρηγνύει τα Θεοδοσιανά τείχη. Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ΙΑ΄ πεθαίνει στην τελική επίθεση. Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, μετά από 1.123 χρόνια, έρχεται στο τέλος της.