Από τους παλαιολιθικούς ζωγράφους του Σωβέ και του Λασκώ και τους μεγαλίθους του Καρνάκ μέσα από τους Κέλτες του Χάλσταντ και της Λα Τεν, την ελληνική ίδρυση της Μασσαλίας, την κατάκτηση του Καίσαρα στην Αλέσια και τέσσερις αιώνες γαλατορωμαϊκού πολιτισμού έως το λυκόφως της Ρωμαϊκής Γαλατίας στις παραμονές των μεγάλων μεταναστεύσεων. Μετακινηθείτε ανάμεσα στις χιλιετίες για να διαβάσετε τα γεγονότα που διαμόρφωσαν τη Γαλατία πριν από τη Γαλλία.
Στα ασβεστολιθικά φαράγγια της Αρντές, ωρινιάκιοι καλλιτέχνες ζωγραφίζουν λιοντάρια, ρινόκερους και άλογα στα τοιχώματα του Σπηλαίου Σωβέ — από τα παλαιότερα γνωστά δείγματα παραστατικής τέχνης.
Από τους παλαιολιθικούς ζωγράφους του Σωβέ και του Λασκώ και τους μεγαλίθους του Καρνάκ μέσα από τους Κέλτες του Χάλσταντ και της Λα Τεν, την ελληνική ίδρυση της Μασσαλίας, την κατάκτηση του Καίσαρα στην Αλέσια και τέσσερις αιώνες γαλατορωμαϊκού πολιτισμού έως το λυκόφως της Ρωμαϊκής Γαλατίας στις παραμονές των μεγάλων μεταναστεύσεων. Μετακινηθείτε ανάμεσα στις χιλιετίες για να διαβάσετε τα γεγονότα που διαμόρφωσαν τη Γαλατία πριν από τη Γαλλία.
Στα ασβεστολιθικά φαράγγια της Αρντές, ωρινιάκιοι καλλιτέχνες ζωγραφίζουν λιοντάρια, ρινόκερους και άλογα στα τοιχώματα του Σπηλαίου Σωβέ — από τα παλαιότερα γνωστά δείγματα παραστατικής τέχνης.
Μαγδαληνιακοί κυνηγοί ζωγραφίζουν τις μεγάλες στοές του Λασκώ στην κοιλάδα της Βεζέρ της Ντορντόν, παριστάνοντας αγριοβόδια, άλογα και ελάφια σε ένα οργανωμένο σύνολο μνημειακών παραστάσεων.
Δύο ρεύματα νεολιθικών αποίκων συγκλίνουν σε αυτό που θα γίνει Γαλατία: οι λαοί της Καρντιανής Κεραμικής στις μεσογειακές ακτές και οι γεωργοί της Γραμμικοταινιωτής Κεραμικής (LBK) στον Ρήνο και τη λεκάνη του Παρισιού.
Στις νότιες ακτές της Βρετάνης, νεολιθικές κοινότητες υψώνουν περισσότερους από τρεις χιλιάδες όρθιους λίθους σε μακριές παράλληλες σειρές στο Καρνάκ, μαζί με ντολμέν και τύμβους που σηματοδοτούν τους νεκρούς.
Οι κοινότητες της Κεραμικής Καμπάνας, με υπόβαθρο τη γενετική μεταμόρφωση της Δυτικής Ευρώπης από τη στέπα, διαδίδουν τη μεταλλουργία του χαλκού σε όλη τη Γαλατία. Νέες πολεμικές ταφές με εγχειρίδια και βραχιόλια τοξότη εμφανίζονται από τον Ροδανό έως τη Μάγχη.
Ο πολιτισμός του Χάλσταντ εξαπλώνεται από τις Ανατολικές Άλπεις προς τη Βουργουνδία και τον άνω Ροδανό. Τα σιδερένια όπλα αντικαθιστούν τον μπρούτζο, και μια πολεμική αριστοκρατία θάβει τους νεκρούς της κάτω από μεγάλους τύμβους με τετράτροχα άρματα και εισαγόμενα οινικά σκεύη.
Έλληνες άποικοι από τη Φώκαια της Ιωνίας ιδρύουν τη Μασσαλία στις εκβολές του Ροδανού, την πρώτη πόλη αυτού που θα γίνει Γαλατία. Ο θρύλος της Γύπτιδας και του Πρώτιδος θυμάται έναν συνοικέσιο γάμο με τον τοπικό Σεγοβριγικό αρχηγό Νάνο.
Ένα νέο κελτικό ύφος αναδύεται στις περιοχές του Μάρνη και του Μοζέλα: καμπυλόγραμμη διακόσμηση από ανθέμια και έλικες, που εφαρμόζεται σε ξίφη, θηκάρια, χρυσά τορκ και χάλκινες οινοχόες. Θα είναι η εικαστική γλώσσα της ευρωπαϊκής Εποχής του Σιδήρου για τέσσερις αιώνες.
Πολεμικό σώμα Σένωνων με αρχηγό τον Βρέννο διασχίζει τις Άλπεις, συντρίβει ρωμαϊκό στρατό στον Αλλία και αλώνει την ίδια τη Ρώμη. Μόνο το Καπιτώλιο αντέχει. Η παραδοσιακή χρονολογία, 390 π.Χ., θα στοιχειώνει τη ρωμαϊκή μνήμη για αιώνες.
Καλεσμένος από τη Μασσαλία για βοήθεια κατά των Σαλούβιων και των Αρβέρνων, ο ύπατος Σέξτιος Καλβίνος και οι διάδοχοί του συντρίβουν τους νότιους Γαλάτες. Μέχρι το 121 π.Χ. ο Κόιντος Φάβιος Μάξιμος έχει κερδίσει το όνομα Αλλοβρογικός, και η Ρώμη οργανώνει τη νέα επαρχία της Διαλπίνου Γαλατίας, που σύντομα θα ονομαστεί Ναρβωνησία.
Ο Ιούλιος Καίσαρ, ανθύπατος της Κισαλπίνης Γαλατίας και του Ιλλυρικού, αναχαιτίζει τη μετανάστευση των Ελβετίων στη Βιβράκτη και απωθεί τους Σουήβους του Αριοβίστου πίσω από τον Ρήνο. Οι Γαλατικοί Πόλεμοι έχουν αρχίσει.
Μετά από ένα έτος πανγαλατικής εξέγερσης με επικεφαλής τον Αρβέρνο Βερκινγετόριγα, ο Καίσαρ τον πολιορκεί στην Αλέσια πίσω από διπλή γραμμή οχυρώσεων. Ο στρατός βοηθείας ολόκληρης της Γαλατίας συντρίβεται, ο Βερκινγετόριξ παραδίδεται και η ανεξαρτησία της Γαλατίας έχει τελειώσει.
Ο Αύγουστος αναδιοργανώνει τα κατακτημένα εδάφη στις αυτοκρατορικές επαρχίες Ακυτανίας, Λουγδουνησίας και Βελγικής — τις Tres Galliae — μαζί με την παλαιότερη συγκλητική επαρχία της Ναρβωνησίας. Το Λούγδουνον (Λυών) γίνεται πρωτεύουσα των Γαλατιών.
Καταπιεσμένοι από ρωμαϊκά χρέη και φόρους, οι Τρέβηροι με τον Ιούλιο Φλώρο και οι Αίδουοι με τον Ιούλιο Σακρόβιρο εξεγείρονται. Ο στρατηγός του Τιβερίου Γάιος Σίλιος τους συντρίβει κοντά στο Augustodunum (Ωτέν) και η εξέγερση καταρρέει μέσα σε μήνες.
Γεννημένος στο Λούγδουνον, ο αυτοκράτορας Κλαύδιος εκφωνεί λόγο στη Σύγκλητο — που σώζεται τόσο από τον Τάκιτο όσο και στη χάλκινη πινακίδα της Λυών — απονέμοντας στους ηγέτες της μακρομάλλης Γαλατίας το δικαίωμα της συγκλητικής ιδιότητας. Γαλάτες κάθονται πλέον ανάμεσα στους patres της Ρώμης.
Εκμεταλλευόμενος τους εμφύλιους πολέμους μετά τον Νέρωνα, ο Βάταβος διοικητής βοηθητικών Ιούλιος Κιβίλης ηγείται μεγάλης εξέγερσης στον Ρήνο, στην οποία συμμετέχουν οι Τρέβηροι Ιούλιος Κλασσικός και Ιούλιος Τούτωρ. Ανακηρύσσουν Imperium Galliarum στην Τρίερ, προτού ο Κεριάλιος τους συντρίψει εκ μέρους του Βεσπασιανού.
Στους αγώνες του Concilium Galliarum στο Λούγδουνον, οι χριστιανικές κοινότητες της Λυών και της Βιέννης καταγγέλλονται και δικάζονται. Σαράντα οκτώ πιστοί, μεταξύ των οποίων η δούλη Βλανδίνα και ο επίσκοπος Ποθεινός, πεθαίνουν στο αμφιθέατρο.
Μετά την αιχμαλωσία του Βαλεριανού από τους Πέρσες και την παραβίαση του Ρήνου από τους Φράγκους, ο διοικητής λεγεώνας Μάρκος Κασσιάνιος Λατίνιος Πόστουμος ανακηρύσσεται αυτοκράτορας στην Κολωνία. Η Imperium Galliarum του θα κυβερνήσει Γαλατία, Βρετανία και Ισπανία για δεκατρία χρόνια.
Ο Διοκλητιανός διορίζει τον Μαξιμιανό Αύγουστο της Δύσης με πρωτεύουσα την Τρίερ. Πρώτο του έργο είναι να συντρίψει τους Μπακαύδες — αγρότες εξεγερμένους στην Ακυτανία με αρχηγούς τον Αιλιανό και τον Αμανδό — και να αποκαταστήσει τη μεθόριο του Ρήνου κατά Φράγκων και Αλαμανών.
Ο Κωνσταντίνος συγκαλεί επισκόπους από όλη τη Δυτική αυτοκρατορία στην Αρλ για να ρυθμίσουν το δονατιστικό σχίσμα στην Αφρική. Η σύνοδος — η πρώτη γενική συνέλευση της λατινικής Εκκλησίας — συνεδριάζει στην αυτοκρατορική έδρα της Αρελάτης, σύντομα μητρόπολης της νότιας Γαλατίας.
Ο Καίσαρ Ιουλιανός, σταλμένος στη Δύση από τον ξάδερφό του Κωνστάντιο Β΄ με λίγη πείρα και λιγότερους στρατιώτες, εκμηδενίζει μεγάλη αλαμαννική συνομοσπονδία υπό τον Χνοδομάριο στο Argentoratum (Στρασβούργο). Η μεθόριος του Ρήνου αποκαθίσταται και η Γαλατία σώζεται την τελευταία στιγμή.
Ο Μαρτίνος, στρατιώτης που έγινε μοναχός, ίδρυσε τη μονή του Μαρμουτιέ και έγινε επίσκοπος της Τουρ, πεθαίνει στο Καντ. Ο τάφος του στον Λίγηρα θα γίνει το πρώτο μεγάλο λατρευτικό κέντρο της γαλατικής χριστιανοσύνης και υπόδειγμα του ιεραποστολικού επισκόπου της λατινικής Δύσης.
Για να αντιμετωπίσει τους Γότθους του Αλαρίχου στην Ιταλία, ο δυτικός γενναιότατος Στιλίχων αποσύρει στρατεύματα από τις φρουρές του Ρήνου. Ο γαλατικός limes μένει επικίνδυνα αδύναμος την παραμονή της μεγάλης διάβασης του Ρήνου που θα ακολουθήσει την τελευταία ημέρα του 406.