Από την Καταστροφή του ’98 και την προσωπική βασιλεία του Αλφόνσου ΙΓ΄, μέσα από την Τραγική Εβδομάδα της Βαρκελώνης, την καταστροφή του Ανουάλ στο Μαρόκο, τη δικτατορία του Πρίμο ντε Ριβέρα, τη Β΄ Δημοκρατία και τη Φάλαγγα, τη στρατιωτική εξέγερση του Ιουλίου 1936 και την ανύψωση του Φράνκο στο Μπούργος, την υπεράσπιση της Μαδρίτης και τον βομβαρδισμό της Γκερνίκα, τη Μάχη του Έβρου, ως την πτώση της Βαρκελώνης, τη Retirada στη Γαλλία και την παράδοση της Μαδρίτης το 1939. Μετακινηθείτε σε τέσσερις δεκαετίες κατά τις οποίες η Ισπανία κατέστρεψε και ανέπλασε τον εαυτό της.
Στα δέκατα έκτα γενέθλιά του, στις 17 Μαΐου, ο Αλφόνσος ΙΓ΄ ορκίζεται στα Κορτές και τερματίζει την αντιβασιλεία της μητέρας του Μαρίας Χριστίνας. Κληρονομεί μια πληγωμένη χώρα: η Καταστροφή του ’98 παραμένει νωπή, ο στρατός είναι ταπεινωμένος, και το turno pacífico της Παλινόρθωσης ήδη φθείρεται.
Από την Καταστροφή του ’98 και την προσωπική βασιλεία του Αλφόνσου ΙΓ΄, μέσα από την Τραγική Εβδομάδα της Βαρκελώνης, την καταστροφή του Ανουάλ στο Μαρόκο, τη δικτατορία του Πρίμο ντε Ριβέρα, τη Β΄ Δημοκρατία και τη Φάλαγγα, τη στρατιωτική εξέγερση του Ιουλίου 1936 και την ανύψωση του Φράνκο στο Μπούργος, την υπεράσπιση της Μαδρίτης και τον βομβαρδισμό της Γκερνίκα, τη Μάχη του Έβρου, ως την πτώση της Βαρκελώνης, τη Retirada στη Γαλλία και την παράδοση της Μαδρίτης το 1939. Μετακινηθείτε σε τέσσερις δεκαετίες κατά τις οποίες η Ισπανία κατέστρεψε και ανέπλασε τον εαυτό της.
Στα δέκατα έκτα γενέθλιά του, στις 17 Μαΐου, ο Αλφόνσος ΙΓ΄ ορκίζεται στα Κορτές και τερματίζει την αντιβασιλεία της μητέρας του Μαρίας Χριστίνας. Κληρονομεί μια πληγωμένη χώρα: η Καταστροφή του ’98 παραμένει νωπή, ο στρατός είναι ταπεινωμένος, και το turno pacífico της Παλινόρθωσης ήδη φθείρεται.
Στις 26 Ιουλίου, η είδηση ότι έφεδροι καλούνται στον πόλεμο του Μαρόκο πυροδοτεί μια εβδομάδα απεργιών, οδοφραγμάτων και εμπρησμών εκκλησιών στη Βαρκελώνη. Λεηλατούνται περίπου εβδομήντα μοναστήρια και ενορίες· πάνω από εκατό νεκροί. Ο πρωθυπουργός Αντόνιο Μάουρα απαντά με μαζικές συλλήψεις και πέντε εκτελέσεις, μεταξύ αυτών του παιδαγωγού Φρανθίσκο Φερέρ.
Μέσα σε τέσσερις μήνες, οι στρατιωτικές Επιτροπές Άμυνας απαιτούν αύξηση μισθών και μεταρρυθμίσεις· Καταλανοί και Δημοκρατικοί βουλευτές συγκαλούν Συνέλευση Βουλευτών στη Βαρκελώνη· και οι UGT και CNT κηρύσσουν γενική απεργία. Το καθεστώς της Παλινόρθωσης επιβιώνει — μετά βίας — και μόνο παίζοντας τις τρεις προκλήσεις τη μία εναντίον της άλλης.
Στη βραχώδη γη του Ριφ της βόρειας Μαρόκου, ο στρατός του Βέρβερου ηγέτη Αμπντ ελ-Κρίμ εκμηδενίζει την ισπανική φάλαγγα του στρατηγού Μανουέλ Φερνάντες Σιλβέστρε. Περίπου δεκατρείς χιλιάδες Ισπανοί στρατιώτες πέφτουν σε λίγες ιουλιανές ημέρες· η Δημοκρατία του Ριφ διακηρύσσεται.
Τη νύχτα της 13ης Σεπτεμβρίου, ο αρχιστράτηγος της Καταλωνίας, Μιγκέλ Πρίμο ντε Ριβέρα, εκδίδει μανιφέστο στη Βαρκελώνη και απαιτεί πλήρεις εξουσίες. Ο βασιλιάς Αλφόνσος ΙΓ΄ αποδέχεται· για τα επόμενα έξι χρόνια η Ισπανία κυβερνάται από στρατιωτικό διευθυντήριο.
Στις 12 Απριλίου, οι δημοτικές εκλογές δίνουν ρεπουμπλικανο-σοσιαλιστικές πλειοψηφίες σε κάθε μεγάλη πόλη. Στις 14 Απριλίου, ο Αλφόνσος ΙΓ΄ φεύγει για την Καρταχένα και την εξορία· μια Προσωρινή Κυβέρνηση διακηρύσσει τη Β΄ Δημοκρατία στη Μαδρίτη μέσα σε σκηνές λαϊκής γιορτής.
Στις 29 Οκτωβρίου, στο Θέατρο της Κωμωδίας της Μαδρίτης, ο μεγαλύτερος γιος του εκλιπόντος δικτάτορα, Χοσέ Αντόνιο Πρίμο ντε Ριβέρα, ιδρύει τη Falange Española — ένα μικρό φασιστικό κίνημα που μέσα σε τρία χρόνια θα γίνει το επίσημο κόμμα της εθνικιστικής Ισπανίας.
Στις 16 Φεβρουαρίου, ένα Λαϊκό Μέτωπο Ρεπουμπλικανών, Σοσιαλιστών, Κομμουνιστών και Καταλανών και Γαλικιανών εθνικιστών κερδίζει τις εκλογές. Πέντε μήνες κλιμακούμενης πολιτικής βίας τερματίζονται στις 17 Ιουλίου με στρατιωτική εξέγερση στο ισπανικό Μαρόκο, η οποία εξαπλώνεται στη χερσόνησο την επομένη. Ο Εμφύλιος Πόλεμος αρχίζει.
Στην 1η Οκτωβρίου στο Μπούργος, το συμβούλιο των στρατηγών ανακηρύσσει τον Φρανθίσκο Φράνκο — ήδη αρχιστράτηγο — Αρχηγό του Κράτους της εθνικιστικής Ισπανίας, με τον τίτλο Καουδίλιο. Η Χούντα Άμυνας γίνεται το έμβρυο του νέου καθεστώτος.
Στις 7 Νοεμβρίου, οι αφρικανικές φάλαγγες του Φράνκο φτάνουν στα δυτικά προάστια της Μαδρίτης. Η κυβέρνηση έχει φύγει στη Βαλένθια, αλλά μια Χούντα Άμυνας υπό τον στρατηγό Μιάχα και την κομμουνίστρια βουλευτίνα Δολόρες Ιμπαρούρι — τη La Pasionaria — εμψυχώνει την πόλη: «Δεν θα περάσουν». Επί τρία χρόνια, η Μαδρίτη θα αντέξει.
Το απόγευμα της 26ης Απριλίου — Δευτέρα, ημέρα παζαριού — η γερμανική Λεγεώνα Κόνδωρ και η ιταλική Aviazione Legionaria βομβαρδίζουν με εμπρηστικές βόμβες την βασκική πόλη της Γκερνίκα για τρεις και πλέον ώρες. Εκατοντάδες σκοτώνονται· το ξύλινο κέντρο της πόλης καταστρέφεται. Ο κόσμος βλέπει τι θα σημαίνει ο εναέριος πόλεμος εναντίον πόλεων.
Μεταξύ 3 και 8 Μαΐου, ρεπουμπλικανική προσπάθεια κατάληψης του τηλεφωνικού κέντρου της Βαρκελώνης προκαλεί οδομαχίες μεταξύ κομμουνιστών και κεντρικής κυβέρνησης από τη μία πλευρά και αναρχικών της CNT και μαρξιστών του POUM από την άλλη. Εκατοντάδες σκοτώνονται· το POUM στη συνέχεια κηρύσσεται εκτός νόμου και ο ηγέτης του Αντρέου Νιν βασανίζεται μέχρι θανάτου.
Τη νύχτα της 24ης Ιουλίου, ο Ρεπουμπλικανικός Στρατός του Έβρου υπό τον Χουάν Μοδέστο διασχίζει αιφνιδιαστικά τον ποταμό από τον βορρά. Επί εκατόν δεκαπέντε ημέρες, στη χειρότερη μάχη του πολέμου, διακόσιες χιλιάδες άνδρες πολεμούν στα όρη της νότιας Καταλωνίας. Ως τα μέσα Νοεμβρίου η Δημοκρατία έχει συντριβεί.
Στις 26 Ιανουαρίου, η Βαρκελώνη πέφτει χωρίς αντίσταση και η κυβέρνηση της Δημοκρατίας περνά στη Γαλλία μέσα στο χιόνι μαζί με μισό εκατομμύριο πρόσφυγες. Στις 28 Μαρτίου η Μαδρίτη παραδίδεται. Στην 1η Απριλίου η κυβέρνηση του Μπούργος εκδίδει το τελευταίο πολεμικό ανακοινωθέν: «Ο Κόκκινος Στρατός είναι αιχμάλωτος και αφοπλισμένος».